Çevre Dostu Kumaşlar: Pamuğun Doğaya Zararları

Pamuk yaklaşık 7.000 yıl önceye tarihlenmekte ve dünya sahnesinde ilk olarak Meksika, Pakistan ve Peru’da ortaya çıkmaktadır. Her ne kadar küresel ölçekte ticareti hala yaygın olsa da, artık giyim pazarında eskisi kadar baskın değildir. Pamuk, hava geçirgenliği ve emiciliğiyle, yıkanmaya direnciyle bilinen yumuşak ve güçlü bir doğal liftir. Eski pamuk kumaşlar da geri dönüştürülerek yeni iplik ya da giysiler için kullanılabilmektedir. Çin, Hindistan, Avustralya, Brezilya, ABD ve Pakistan, üretimin %80’ini karşılamaktadır.

Bitki her ne kadar kuru tropik ya da yarı tropik iklimlerde kendiliğinden yetişse de işçilik, kuraklık, günışığı ve parazit/yabani ot karşıtı müdahale isteği yüksektir. Her koşula adapte olabilen uysal bir kumaştır. Denim, jarse, muslin, dimi, kadife bunlardan birkaçıdır. Diğer liflerin yapısına katılabilir ya da bünyesine diğer lifleri alabilir. Ev tekstilinde de oldukça yaygın kullanılır.

Hala en çok kullanılan doğal lif olmasına rağmen 2000’lerden itibaren pazar payını hızla sentetik kumaşlara kaptırmaya başlamıştır. Günümüzde pamuğun pazar payı %21 iken sentetik kumaşların %65’dir. Küresel pamuk üretimi 21-23 milyon tondur ve getirisi 41 milyar dolar civarıdır (2016).

Reklamlar

Pamuğun Karanlık Yüzü

Pamuk, dünya çapında, çoğunluğu az ya da orta gelirli ülkelerde olmak üzere, 350 milyon kişiye istihdam sağlar. Bunların %90’ysa oldukça yoksul ülkelerdedir. Pamuk ticareti bu bölgelere ekonomik yarar sağlasa da çok ciddi çevresel ve sosyal sorunlara yol açar.

En büyük sorun su tüketimidir. Pamuk üretiminin yarıdan fazlası yüksek ya da aşırı su kıtlığı olan bölgelere yayılmıştır. Pamuğun yalnızca üçte biri sulak alanlardan gelmektedir. Orta Asya’daki Aral Denizi bu etkiyi net bir şekilde gözler önüne serer. Pamuk ekimi nedeniyle %10 küçülmüştür. Su isteğinin yanında çok fazla kimyasala da gerek duyar. Dünyadaki haşere ilaçlarının onda biri pamuk üretimi için kullanılmakta ve bu da içme sularını kirletmektedir.

Pamuğun köle ticaretiyle olan bağları da iyi bilinmektedir. Hindistan, Mısır ve Özbekistan’da, yaşı beşe kadar düşen işçiler köle gibi çalıştırılmaktadır. Pamuktaki net fiyat dalgalanmaları da bu yoksul işçilerin yaşam kalitesini derinden etkileyebilir.[1]

İnsanlık olarak bir an önce daha çevre dostu, insancıl ve verimli doğal liflere yönelmemiz gerekli.

Kaynakça:
1. Manjemedia.